SZACUNEK

Szanujemy ludzi, gdy ich podziwiamy, doceniamy i są dla nas autorytetem. Kiedy jesteśmy mili do innych i traktujemy ich z uprzejmością, okazujemy im szacunek.
                                                               Lubię drzewa, lubię łąki,
                                                               lubię mrówki i biedronki.
                                                               Lubię kwiatki, pąki, liście,
                                                               i dlatego ich nie niszczę !
1. Szanuj swoje dzieci.
2. Słuchaj ich pomysłów, wypróbuj je, włącz dzieci do wspólnej rozmowy, pozwalaj wątpić, dawaj im możliwość wyboru, rozmawiaj z nimi na poważnie, szanuj ich wysiłki.
3. Jeśli musisz powiedzieć dzieciom 'nie', wyjaśnij dlaczego.
4. Jeśli planujecie rodzinny wyjazd, pozwól dzieciom uczestniczyć w przygotowaniach.
5. Bądź przykładem szacunku dla prawa.
6. Rozmawiajcie o ludziach, których szanujesz. Wskaż cechy, które podziwiasz u tych ludzi.
7. Pomagaj dzieciom krytycznie oceniać, gdy wybierają swoich bohaterów.
8. pomóż dzieciom zrozumieć, że szacunek dla czyjejś własności jest częścią szacunku dla właściciela.
9. Poświęcaj maluchom wiele pozytywnej uwagi.
10. Wystawiaj maluchy na dobre przykłady.
11. Zabierz dzieci na spacer do parku, ogrodu zoologicznego-i pokaż w jaki sposób ludzie i przyroda troszczą się o siebie nawzajem.
12. Uważaj na to co mówisz. Wytłumacz jak słowo może być niemiłe i ranić kogoś.

- Zaproś starsze osoby do udziału w zabawach. Taka współpraca rozwija obopólny szacunek pomiędzy grupami wiekowymi.

POMYSŁOWOŚĆ

Pomysłowość to zdolność myślenia. Pozwala nam, przy użyciu wyobraźni, rozważyć sposoby rozwiązania problemu.
                                                            W wiadrze dziura miły Romciu !
                                                            W wiadrze dziura miły Romciu !
                                                            To zatkaj.
                                                            To zatkaj.
                                                            Czym ją zatkać miły Romciu ?
                                                            Czym ją zatkać miły Romciu ?
                                                            A słomą.
                                                            A słomą.
                                                            Słoma długa miły Romciu.
                                                            Słoma długa miły Romciu.
                                                            To utnij.
                                                            To utnij...
1. Niech dzieci same rozwiązują swoje problemy.
2. Rozwijaj w maluchach poczucie niezależności.
3. Niech dzieci odkrywają świat, próbując i popełniając błędy.
4. Bądź przykładem osoby samej rozwiązującej problemy.
5. Gdy dzieci stają w obliczu problemu albo nowej sytuacji, pomóż im się zastanowić nad wadami i zaletami rozwiązań.
6. Przeznaczcie pudełko na przechowywanie niepotrzebnych rzeczy, a następnie stwórzcie z tego coś nowego.
7. Gdy dzieci muszą podjąć decyzje-niech zrobią listę zaznaczając na niej wady i zalety wyboru.

- Promuj niezależność. Niech pomagają sobie w rozwiązywaniu problemów.
- Bawcie się w "co to jest"-niech dzieci zastanowią się ile dana rzecz ma zastosowań.
- Daj dzieciom kilka problemów do rozwiązania.
- Dawaj dzieciom wybór podczas codziennych prac.
- Dawaj dzieciom możliwość podejmowania decyzji.

DUMA

Duma to poczucie własnej wartości i godności. Jest to odczuwanie przyjemności, gdy uda nam się wykonać jakieś zadanie, osiągnąć cel.
                                                       Umiem mówić abecadło !
                                                       Czy mówiłam nadaremnie ?
                                                       Popatrz, jak się nauczyłam !
                                                       Czy nie jesteś dumna ze mnie ?
1. Chwal  we właściwy sposób.
2. Dziel się dokonaniami i pomysłami. okazuj dumę.
3. Uważaj, które dokonania dzieci chwalisz.
4. Zróbcie własny totem, obrazujący waszą rodzinną dumę.
5. Naucz dzieci optymistycznego podejścia podejścia do świata.
6. Chwal sukcesy dzieci przypisując je wysiłkowi, by zrozumiały, że jest to coś, nad czym mają kontrolę.
7. Gdy dziecko przeżywa jakieś specjalne wydarzenie, okaż mu swą dumę.

- Zachęcaj dzieci, by to co robią robiły jak najlepiej.
- Zachęć dzieci, by przyłączyły się do jakiegoś projektu, z którego mogłyby być dumne.
- Wyjaśnij dziecku, że aby być dumny ze swojej pracy musimy się uzbroić w cierpliwość.

CIERPLIWOŚĆ

Wiele z nas ma tendencję do okazywania chęci natychmiastowej gratyfikacji - to, co chcemy, chcemy natychmiast. Cierpliwość przejawiamy wtedy, gdy potrafimy znieść opóźnienia i przeciwności w spokoju.
                                                          Cierpliwość bywa czasem
                                                          bardzo ważną nauką.
                                                          Bo bardziej się szanuje
                                                          to na co trzeba poczekać.
1. Zacznij dawać dzieciom kieszonkowe.
2. Gotujcie razem. Cieszcie się poszczególnymi etapami przygotowań.
3. Pozwól dzieciom pomóc w jakimś projekcie, którego wykonanie zabiera nieco czasu.
4. Zaplanujcie wycieczkę.
5. Całą rodziną czytajcie codziennie jakąś książkę.
6. Prowadźcie rodzinny pamiętnik.
7. Niech dzieci przygotują ozdobne kartki na różne okazje.
8. Wspólnie układajcie puzzle.
9. Grajcie w Monopol.
10. Zachęcaj dzieci, by zbierało pieniądze na rzecz, którą chciałoby mieć.

- Spróbujcie wystawić przedstawienie.
- Zasadźcie ogródek.
- Rozmawiaj z dziećmi o czekaniu na ważne wydarzenia.
- Przyrządźcie jakąś potrawę, która wymaga cierpliwości.
- Czytajcie książki podzielone na rozdziały.

LOJALNOŚĆ

Okazujemy lojalność, gdy jesteśmy wierni jakiejś osobie-członkowi naszej rodziny, przyjacielowi-albo jakiejś określonej grupie bądź idei, w którą wierzymy. Lojalność zakłada utrzymywanie tej wierności nawet podczas trudności i pomimo przeszkodom.
                                                       Chociaż czasem bywa trudno
                                                       twój przyjaciel nie zawiedzie,
                                                       Zawsze będzie ci pomocny
                                                       nawet w największej potrzebie.
1. Stwórzcie jakieś rodzinne hasło.
2. Szanuj prawo dziecka do posiadania opinii różniących się od twoich. Maluchy muszą być wierne swym przekonaniom zanim nauczą się być lojalne w stosunku do innych.
3. Pomóż dzieciom zrozumieć, że kiedy dają słowo, składają tym samym obietnicę. Dotrzymanie jej oznacza bycie lojalnym wobec własnych słów.
4. Zachęcaj dzieci, by uczestniczyły w przedsięwzięciach grupowych, gdyż wspomaga to ich poczucie lojalności.
5. Zaprojektuj wasz własny herb rodowy, przedstawiający dla was istotne wartości.

- Maluchy często czekają, by zobaczyć, co wybierze kolega, zanim same podejmą decyzję. Czasem jest to skutek niedoinformowania. Upewnij się, że maluch posiada wystarczającą ilość informacji, by móc decydować za siebie.
- Nagradzaj niezależne myślenie. Wprowadzaj zabawy, które proponują różnorodność i zmniejsz ilość zajęć zakładających identyczność.
- Niech dzieci grają w gry zespołowe. Maluchy powinny doświadczać zabaw, wymagających rywalizacji, jak i tych, których celem nie jest wygrana. Rywalizacja zachęca do dania z siebie wszystkiego, inne zabawy pozwalają wykształcić poczucie współpracy.

SAMODZIELNOŚĆ I NIEZALEŻNOŚĆ

Niezależność to swoboda ćwiczenia naszych osobistych zdolności. Poprzez samodzielność możemy wynegocjować naszą  własną ścieżkę w tym świecie - rozważając wybory i podejmując decyzję.
                                                          Tu lewą mam rączkę, a tu prawą mam,
                                                          jak ząbki czyszczę pokażę ja wam
                                                          Tu lewą mam rączkę, a tu prawą mam,
                                                          jak ząbki czyszczę pokażę ja wam.
1. Pomagaj dzieciom stawać się samodzielnymi jak najwcześniej.
Zaraz po urodzeniu dzieci są zupełnie od nas zależne. Lecz przyzwyczajenie do ich zależności może stać się dla rodziców nienajlepszym wyjściem. Codziennością staje się dla nas zaspokajanie wszystkich potrzeb maluchów, że w pewnym momencie zapominamy, że dzieciom przydałoby się trochę samodzielności. Często jest szybciej zrobić coś za dziecko niż wyczekiwać, aż zrobi to samo. Zwracaj uwagę na stopień rozwoju twojej pociechy i stopniowo przyzwyczajaj ją do samodzielności.
2. Chwal dzieci za niezależność. W ten sposób zachęcisz dzieci do większej samodzielności i okażesz im swą akceptacje. Im więcej uwagi jest poświęcane dziecku w domu, tym mniejszą pokusę będzie miało ono, by szukać jej gdzie indziej.
3. Zwracaj uwagę dziecka na współzależność w rodzinie.
4. Zachęcaj dzieci do samodzielnego organizowania sobie czasu.
5. Razem obejrzyjcie album rodzinny. Zauważ, jak twój maluch rozwija się i staje coraz bardziej niezależny.
6. Pomóż dzieciom odnaleźć ich specjalne talenty i zachęcaj je do ich rozwijania.
7. Wybierzcie się razem pod namioty.

- Dostarczaj dzieciom okazji do rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji.
- Pozwalaj dzieciom robić przy sobie jak najwięcej.
- Małe dzieci potrzebują silnej, dającej oparcie więzi z rodzicami, aby łatwiej mogły kształtować swoją samodzielność. Gdy przychodzą do ciebie po pieszczoty i wsparcie, oferuj im to, czego potrzebują i zachęcaj do samodzielnego zachowania.
- Porównajcie rzeczy, które dziecko potrafi zrobić samemu z rzeczami wymagającymi współpracy.
- Pobawcie się w "jestem kimś wyjątkowym".
- Bawcie się w zabawy wymagające tylko jednej osoby :
a) wrzucanie spinaczy do butelki,
b) pchełki,
c) chodzenie z woreczkiem fasoli,
d) tkanie,
e) rzeźbienie.
- Niech dzieci rozwijają indywidualność i ćwiczą współzależność przez wspólne stworzenie plakatowych puzzli.

POCZUCIE HUMORU

Humor potrafi ożywić nasze codzienne życie, gdy śmiejemy się z zabawnych wydarzeń.Jest to nasza zdolność dostrzegania i doceniania elementów komediowych w naszym świecie i w nas samych.
                                                                Nad zatoką w dzień lipcowy
                                                                siedział miś kosmaty.
                                                                Z prawym łokciem na arbuzie
                                                                czesał szczotką łapy.
1. Śmiej się z siebie, gdy powiesz albo zrobisz coś zabawnego.
2. Śmiej się, gdy twoje dzieci usiłują być zabawne.
3. Od czasu do czasu róbcie rzeczy od końca do początku.
4. Przełamujcie rutynę, bądźcie spontaniczni.
5. Oglądaj telewizję  razem z dzieckiem.
6. Czytaj dziecku zabawne artykuły w gazecie.
7. Usiądźcie razem przed lustrem i róbcie zabawne miny.
8. Przeznacz miejsce na lodówce na zabawne zdjęcia i rysunki.
9. Dziel się z rodziną zabawnymi rzeczami, z którymi zetknąłeś się w czasie dnia.
10. Razem z dziećmi wymyślajcie zagadki i kawały.
11. Opowiadaj dzieciom kawały i zachęcaj je by robiły to samo.

- naucz dzieci zabawnych piosenek,
- czytajcie książki,
- zorganizuj dzień w którym wszystko będzie się działo od końca do początku,
- niech dzieci zobaczą jak śmiejesz się sam z siebie,
- bawcie się w wymyślanie nonsensów,
- zachęć starsze dzieci żartowały razem z młodszymi,
- wymyślajcie historie opowiadane dziwnym językiem i głosem.

UCZCIWOŚĆ I SZCZEROŚĆ

Uczciwość to mówienie prawdy i traktowanie innych sprawiedliwie. Jesteśmy szczerzy wtedy, gdy jesteśmy uczciwi wobec siebie i trzymamy się własnego kodeksu wartości moralnych.
                                                             Kiedy składasz obietnicę
                                                             Zawsze rób to szczerze.
                                                             Dotrzymuj potem słowa,
                                                             By każdy mógł ci wierzyć.
1. Toleruj, gdy dzieci wyrażają to, w co wierzą, nawet jeśli nie zgadzasz się z ich poglądami. Możesz chcieć zmienić ich tok myślenia, lecz nie oczekuj, że powiedzą coś tylko dlatego, iż wiedzą, że jest to coś, co chcesz usłyszeć. Jest to trudne, lecz stwarza podwaliny pod prawdomówność.
2. Nie oczekuj, że dziecko zrobi coś na co nie ma ochoty, tylko po to, by uratować twarz. Zmuszanie dzieci do robienia rzeczy, które nie mają dla nich sensu jedynie sprawia, że zaczynają zachowywać się nieszczerze.
3. Bądź przykładem uczciwości i zachowań, które chciałbyś, by dzieci naśladowały.
4. Gdy złapiesz dziecko na kłamaniu w jakiejś poważnej sprawie, pomóż mu zrozumieć dalekosiężne tego konsekwencje. Np. jeśli kłamiesz, musisz pamiętać wszystkie szczegóły twojej wypowiedzi, i komu co powiedziałeś.
5. Gdy dzieci rozmijają się z prawdą, bez złości i oceniania pomóż im jeszcze raz zastanowić się nad tym, co naprawdę się wydarzyło. Czasem po prostu potrzebują jeszcze raz przyjrzeć się faktom.
6. Porozmawiaj z dziećmi o kradzieży rzeczy niematerialnych, np. pochwał za coś, co wykonał ktoś inny.
7. Obejrzyjcie film, taki jak Król Lew albo Pinokio, w którym uczciwość i prawdomówność to tematy przewodnie.

- Posłuż się literaturą, aby pomóc dzieciom rozróżnić pomiędzy prawdą a fikcją.
- Pobawcie się w prawdę i fikcję : Rozdaj dzieciom po zielonym i czerwonym papierku. Zielony oznacza -dalej- ,a czerwony -stop- . Zacznij opowiadać jakąś wymyśloną historię. Niech dzieci trzymają podniesione zielone papierki aż do momentu, gdy powiesz coś, co nie mogło się zdarzyć naprawdę. Wtedy maluchy podnoszą do góry czerwone papierki, by wstrzymać historię.
- Poproś dzieci, by opowiedziały historię zupełnie zmyśloną, a następnie historię prawdziwą.
- Gdy maluchy naginają prawdę, pomóż im rozróżnić fakty. Wyjaśnij, jak ważne jest trzymanie się prawdziwej wersji wydarzeń, by ludzie mogli wierzyć ich słowom.
- Zgadzaj się, jeśli przekonania dzieci różnią się od twoich. Nie zmuszaj ich, by myślały tak samo jak ty, tylko po to, by zyskać twoją aprobatę. Jeśli ich przekonania są błędne, pomóż im dojść do racjonalnego wyjaśnienia, bez upokarzania ich. Jeśli dzieci mają nauczyć się bronić tego w co wierzą, będą potrzebować wsparcia rodziców.

POMAGANIE

Pomaganie to bycie uczynnym w stosunku do innych.Jest to podejście,które możemy kształtować poprzez gotowość do pomocy oraz znajdowanie okazji,by wesprzeć innych.
                                                              Mój szczeniaczek Brutus
                                                              Jest cały w żółte ciapki.
                                                              Potrafi nawet tańczyć,
                                                              Gdy trzymam go za łapki.
1. Staraj się być wzorem pomagania w codziennym życiu.
2. Pomagajcie sobie nawzajem w pracach domowych.
3. Pomagaj sąsiadom.
4. Na ochotnika pomagaj w szkole swojego dziecka.
5. Maluch może się przyłączyć do jakiejś organizacji,np.harcerstwa.
6. Możecie całą rodziną wolontaryjnie pomagać w schronisku.
7. Wspólnie uczestniczcie w jakimś projekcie na rzecz lokalnej społeczności.

- Postępuj według hasła "Jeden za wszystkich,wszyscy za jednego".
- Zachęcaj dzieci,by zamiast automatycznie biec do ciebie po pomoc,pomagały sobie nawzajem.
- Niech dzieci często pracują razem,np.budowanie wieży,malowanie plakatu.
- Razem wymyślajcie historie.Jedna osoba zaczyna,następna dodaje kolejny wątek i tak dalej.
- Razem zbierajcie pieniądze,żywność albo ubrania na jakiś cel charytatywny.
- Poproś dzieci,by wspólnie zrobiły listę rzeczy,przy których wciąż potrzebują pomocy.Zróbcie kolejną listę,która zawierać będzie rzeczy,przy których mogą pomagać sobie nawzajem.
- Staraj się znaleźć okazje,gdy starsze dzieci mogą pomóc młodszym-dzięki temu oboje nauczą się czegoś o pomaganiu sobie.

SPRAWIEDLIWOŚĆ

Aby być sprawiedliwym,musimy podchodzić do innych bez uprzedzeń i traktować wszystkich tak,jak chcielibyśmy,by inni nas traktowali.Ludzie sprawiedliwi zachowują uczucia,słuszną perspektywę w życiu codziennym i w sytuacjach nadzwyczajnych.
                                                  Pojedziemy do miasta
                                                  kupić rurki z kremem.
                                                  Po jednej dla konika,
                                                  dla mnie i dla ciebie.
1.Bądź przykładem sprawiedliwego postępowania.
2.Staraj się nie używać słów "bo ja...". Dzieci zasługują na wyjaśnienie ,dlaczego coś dzieje się w taki,a nie inny sposób.Sprawiedliwość nie ma nic wspólnego z wiekiem,wzrostem czy zajmowaną pozycją.
3.Stosuj rozpiskę obowiązków.
4.Pomóż dzieciom wykształcić poczucie własnej wartości.
5.Pomóż wykreować pozytywne spojrzenie na świat.
6.Przedstawiaj przykłady różnych problemów i poproś,żeby znalazły właściwe rozwiązanie.
7.Uważaj,by nie czynić starszego głównym opiekunem rodzeństwa.
8.Bądź przykładem robienia czegoś dla sprawiedliwości.

-Dawaj dzieciom okazje do robienia rzeczy,które wymagają czekania na swoją kolejkę.
-Bawcie się w zabawy o prostych zasadach,np.:kółko i krzyżyk,chowanego,ciuciubabka...itp.
-Niech dzieci ustalają jakieś zasady-lista powinna być krótka i prosta.Ułóż jedną ogólną zasadę,np.:"Nie rób niczego,co może zrobić krzywdę tobie lub innym"-zasady muszą być zrozumiałe.
-Zachęcaj dzieci,aby grały w gry planszowe.
-Zauważaj dzieci buntujące się.Poproś by wytłumaczyło,dlaczego się tak zachowuje.Jeśli powiedzą,że są niesprawiedliwie traktowane przeanalizuj ich skargi (jeśli rzeczywiście tak jest,podejmij odpowiednie środki).

ZDECYDOWANIE I ODDANIE

Oddanie łączy nas z naszymi ideałami,pracą i ze sobą nawzajem.Jest to nasza przysięga,by postępować zgodnie z naszymi przekonaniami,trzymać się wyznaczonych celów oraz wspierać i być blisko naszych rodzin i przyjaciół.Zdecydowanie pozwala nam osiągnąć wybrane cele.
                                                    Po rynnie domku z ogródkiem,
                                                    tam gdzie zielona łąka
                                                    wspinał się pająk na dach.
                                                    Spadł deszcz i spłukał pająka.
                                                    Lecz ten nie poddając się,
                                                    gdy słońce wyszło zza płota
                                                    otrzepał się i osuszył
                                                    po czym zaczął się wspinać z powrotem.
1. Gdy jakaś zabawka się popsuje,spróbujcie ją naprawić.Jeśli się nie uda wykorzystajcie części do innych celów.
2. Okazuj zdecydowanie i oddanie we wszystkim co robisz.Wykonuj zaplanowane zadania,skupiaj się na osiąganiu ustalonych celów i staraj się pokonać przeciwności.
3. Pozwól dzieciom rozwiązywać własne problemy.Gdy cię poproszą,służ im radą i wysłuchaj ich,lecz maluchy same muszą ćwiczyć zastanawianie się nad najlepszymi wyjściami z danej sytuacji.
4. Gdy pojawiają się jakieś niesnaski pomiędzy członkami rodziny,zachęć ich do omówienia jakiegoś pokojowego rozwiązania,zamiast interweniować samemu.
5. Wyznaczcie trochę czasu,który rodzina mogłaby spędzać razem podczas jakiegoś wspólnego rytuału.Może to być wspólny posiłek,oglądanie telewizji albo gry planszowe.
6. Gdy dziecko rozpoczyna jakiś projekt upewnij się,że go zakończy.
7. Gdy dziecko odniesie porażkę w jakimś przedsięwzięciu,pomóż mu ocenić,co poszło nie tak.

-zachęcaj dzieci by kończyły to co zaczęły,
-planujcie zadania,których droga do wykonania jest złożona z kilku stopni,
-pozwól dzieciom hodować jakieś zwierzątko,
-możecie również wspólnie coś ugotować

ODWAGA

Odwaga pozwala nam przeciwstawić się trudnościom,niebezpieczeństwu albo przykrościom w taki sposób,że potrafimy kontrolować sytuację.Możemy wykształcać ją poprzez identyfikację rzeczy,których się boimy,albo które wydają się nam trudne,i wymyślanie strategii radzenia sobie z nimi.
                                     Z ogromnej sieci na wysokim drzewie
                                     Zwiesił się mały pajączek.
                                     Zawisł nad stołem,pobujał na wietrze
                                     I wpadł Ani prosto do rączek.
                                     Ale dziewczynka była odważna,
                                     Nie bała się małych zwierzątek.
                                     "Chodź tu maleńki ciekawy zwierzaczku,
                                      Z powrotem  na drzewo usiądziesz!"
1. Bądź przykładem odwagi.Niech twoje dzieci zobaczą,jak podejmujesz się nowych wyzwań.Dzieci wiele swoich obaw przyswajają od nas,podobnie jest ze sposobami radzenia sobie ze strachem.
2. Bądź szczery w stosunku do dzieci.Jeśli się czegoś boisz,powiedz im,ale nie staraj się ich przestraszyć.Nie zapomnij powiedzieć co robisz,by mniej się bać danej sytuacji.
3. Zwracaj uwagę na akty odwagi.
4. Nie wyśmiewaj się obaw dzieci.
5. Gdy dzieci się boją,pomóż im znaleźć spokój na bycie odważnym.
6. Gdy widzisz,że dzieci mają jakieś konkretne strachy,które wiedza pozwoli zredukować,postaraj się im dostarczyć im tej wiedzy.
7. Czasem dzieci boją się rzeczy,które są bardzo trudne,bądź niemożliwe do wyjaśnienia.Mówienie,że potwory nie istnieją również może nie zmniejszyć dziecięcego strachu,gdyż wie ono,że pod jego łóżkiem jeden z nich właśnie się zadomowił.Gdy informacje i wyjaśnienia nie wystarczają,spróbuj zmniejszyć strach malucha poprzez angażowanie go w kreatywne,zabawne pomysły zwalczania strachu.
8. Pomóż dzieciom trzymać się tego,w co same wierzą i chwal je,gdy tak postępują.Presja rówieśników jest niezmiernie trudna do pokonania.Chwal dzieci,jeśli im się to udaje.

Lista typowych lęków:
Rozłąka - Pozostaw dziecko z jakimś przedmiotem,który należy do ciebie,by wiedziało,że wrócisz.
Święty Mikołaj - Poczekaj.Nie zmuszaj ani nie popychaj dziecka by podeszło do Mikołaja.
Lekarze i dentyści - Na początek wybierzcie się jedynie z przyjacielską wizytą,podczas której maluch zapozna się z lekarzem i gabinetem.

Przykłady zwalczania strachu:
Gdy dziecko boi się potworów pod jego łóżkiem-daj mu "Spray na Potwory"(wodę).
Gdy dziecko boi się burzy,wymyślcie historię pochodzenia hałasu, na przykład olbrzyma grającego w piłkę.

- Zachęć dzieci,by mówiły o tym,czego się boją.Pomóż maluchom rozróżnić pomiędzy strachem realnym,a wyobrażonym.
- Dostarczaj dzieciom okazji do zabawy,w której mogłyby wyrazić swe obawy.
- Spróbujcie przedstawić historie,w których występuje element strachu.
- Zwracaj uwagę dzieci na akty odwagi,które mają miejsce w klasie,literaturze i telewizji.
- Zdawaj sobie sprawę z możliwości i ograniczeń dzieci i podchodź do nich indywidualnie.Pamiętaj,że pewność siebie to część składowa odwagi.
- Wiedza pozwala zredukować strach poprzez większe zrozumienie otaczającej rzeczywistości.
- Aby skutecznie opierać się dokuczaniu innych i wytrzymywać presję koleżeńską,dzieci potrzebują odwagi.Silne poczucie własnego ja pozwoli im dostrzegać elementy humorystyczne w wielu sytuacjach,zignorować docinki i pokusy.Ucz dzieci rozwijania własnej wartości.Przypominaj dzieciom,że nie mogą one kontrolować innych,lecz mają wpływać na swój stosunek do nich.

WSPÓŁPRACA

Współpraca to łączenie wysiłków prowadzące do wspólnego celu.Przez współpracę możemy osiągnąć ten cel oraz cieszyć się wspólnym towarzystwem i podziałem pracy.
                                                            Razem jemy,razem śpimy,
                                                            Razem bawimy się i chodzimy,
                                                            Razem tu i razem tam,
                                                            Razem wesoło nam!
1. Zasadźcie kwiaty albo warzywa i zdecydujcie za co kto będzie odpowiedzialny.
2. Przyrządźcie  wspólnie jakąś potrawę.
3. Pobawcie się w chowanego.
4. Rozrysujcie plan wszystkich obowiązków domowych i rozdysponujcie zajęcia pomiędzy wszystkich członków rodziny.
5. Udzielajcie się w inicjatywach sąsiedzkich.Jakakolwiek będzie wasza sąsiedzka umowa,stanowi ona świetny przykład dla dziecka.
6. Namalujcie plakat z imionami wszystkich artystów.

-Pętla pokoju - zwiąż końce długiego kawałka sznurka,aby utworzyć koło.Poproś dzieci aby usiadły dookoła na zewnątrz utworzonego okręgu.Niech każde z nich chwyci kawałek sznurka i ciągnie w swoją stronę,a następnie próbuje przejść do pozycji stojącej.

-Przekazywanie precla - poproś dzieci aby stanęły na przeciw siebie i daj każdemu z nich patyk.Na jednym kijku umieść precel.Dzieci mają za zadanie przekazywać precel do siebie tak,aby nie spadł.

-Przykrywanie monety - wlej do miski trochę wody,na środku umieść złotówkę.Daj każdemu z dzieci monetę pięcio groszową.Zadaniem dzieci jest wrzucać swoje monety tak aby przykryć nimi złotówkę.

-Muzyczne krzesła współpracy - ustaw tyle krzeseł ile jest dzieci,w dwóch równoległych rzędach,stykających się oparciami.Włącz muzykę,podczas której dzieci biegają po pokoju.Gdy muzyka przestanie grać,maluchy mają za zadanie usiąść na najbliższym z krzeseł.Po pierwszej rundzie usuń jedno krzesło.Za każdym razem usuwaj jedno krzesło.Bawcie się w ten sposób dopóki wszyscy mają gdzie siedzieć.

-Wspólne wstawanie - Poproś dzieci by dobrały się w pary.Dzieci mają za zadanie usiąść w parach tyłem do siebie i wciąż opierając się plecami pomóc sobie nawzajem wstać.

-Na trzech nogach - poproś dzieci by dobrały się w pary i stanęły obok siebie.Zwiąż chustką razem nogi po wewnętrznej stronie partnerów.Teraz dzieci niech chodzą,skaczą,czołgają się albo biegają.I która para pierwsza dotrze do mety wygrywa

WSPÓŁCZUCIE I EMPATIA

W miarę jak poznajemy uczucia,myśli i doświadczenia innych osób,zaczynamy do nich odczuwać współczucie i empatię.Czyli doświadczać chęci pomocy.Przez empatię poznajemy swoje człowieczeństwo w innych.
                          W drewnianej chatce w wielkim lesie
                          Gajowy spędzał zimowe dni.
                          Pewnego dnia mały zajączek
                          Zapukał do drzwi.
                          "Pomóż mi dobry człowieku!
                           Bardzo proszę cię!"
                          "Wejdź do środka mały zajączku!
                           Usiądź i ogrzej się!"
1.Staraj się być przykładem osoby szanującej wszystkie żywe stworzenia.
2.Bądź współczujący gdy masz ukarać dziecko (najpierw spróbuj ostrzec-wszyscy popełniamy błędy).
3.Porozmawiaj z dziećmi o współczuciu.
4.Omawiaj programy telewizyjne.
5.Zachęcaj dzieci do zbierania różnych rzeczy dla organizacji charytatywnych.
6.Zrób naklejki ,np.w kształcie gwiazdek i jeśli ktoś zrobi coś miłego dla innej osoby pozwól mu ją nosić na ubraniu.

-Unikaj śpiewania piosenek i recytowania wierszyków,które pokazują brak współczucia,

-Zamiast stosować długie listy z zasadami,wprowadź jedną podstawową:"Mogę dowolnie odkrywać otoczenie tak długo,jak swoim zachowaniem nie zagrażam sobie ani innym",

-Wykonaj zestaw twarzy przedstawiających różne uczucia,rozwieś je i odtwórz z dziećmi scenariusz zastanawiający nad uczuciami własnymi i innych,

-Kupcie jakieś zwierzątko i niech dzieci się nim opiekują,

-Zabieraj dzieci na spacery na łono natury,

-Wspólnie odwiedźcie dom spokojnej starości.Po powrocie porozmawiajcie ile uśmiechu przyniosła wasza wizyta starszym osobom,

-Możecie pobawić się w ośrodek zdrowia albo klinikę weterynaryjną.